Ingelesa ikasi telesailekin eta filmekin: nola egin maila bakoitzean
Hegoaldean bikoizketarekin hazi gara gehienok: aktore amerikarrak gaztelaniaz hitz egiten, eta marrazki bizidunak euskaraz, ETBn. Horregatik, jatorrizko bertsiora pasatzea harrigarria izan daiteke hasieran: benetako ahotsak, azentuak, emozioak. Eta hain zuzen ere horregatik da hain eraginkorra ingelesa ikastea telesailekin eta filmekin. Betiere materiala zure mailara egokitzen baduzu eta ikusle pasibo hutsa ez bazara. Hona hemen nola egin, urratsez urrats.
Zergatik ikasi telesailekin eta filmekin jatorrizko bertsioan?
- Benetako hizkuntza entzuten duzu. Jendeak benetan hitz egiten duen bezala: hitzak moztuz, laburdurekin, esamolde informalekin. Testuliburuek gutxitan erakusten dute hori.
- Testuinguruak gogoratzen laguntzen du. Eszena hunkigarri batean entzundako hitza zerrenda bateko hitza baino luzaroago geratzen da buruan.
- Atsegina da. Metodorik onena itzuli nahi duzun hura da. Telesail bat ikusteko arratsaldea errazago sartzen da egunean ordubeteko testuliburua baino.
- Azentuetara ohitzen zara. Britainiarra, amerikarra, australiarra, irlandarra: bakoitzak bere doinua du.
Zein azpititulu aukeratu: euskaraz, gaztelaniaz ala ingelesez?
Hau da galderarik ohikoena. Erantzun laburra: zure mailaren araberakoa da.
- Euskarazko edo gaztelaniazko azpitituluak lagungarriak dira hasieran, baina erraza da entzun beharrean irakurtzea. Burmuinak bide laburrena hautatzen du.
- Ingelesezko azpitituluak dira ikasle gehienentzat aukerarik onena. Hitz bera entzun eta ikusten duzu, eta horrela hotsa eta idazkera lotzen dituzu. Ingelesean bereziki garrantzitsua da hori, idazkerak askotan ez baitu ahoskeraren antzik.
- Azpititulurik gabe: goi-mailetarako helburua, edo dagoeneko ezagutzen duzun atal bat bigarrenez ikusteko.
Urratsez urrats: A1etik C1era
A1–A2: labur eta sinple
Etapa honetan film luze bat gehiegi da. Aukeratu:
- Marrazki bizidunak eta haurrentzako programak: hiztegi sinplea, ahoskera argia, errepikapen asko.
- Ikasleentzako bideo laburrak, kalean egindako elkarrizketak, hizkera motelduarekin.
- Abestiak, letra irakur dezakezunak. Abestea ahoskera lantzeko ariketa bikaina da.
Ikusi minutu gutxi batzuk, ingelesezko azpitituluekin. Zati bera bi edo hiru aldiz ikus dezakezu.
B1: sitcomak eta eguneroko telesailak
Sitcomak dira maila honetako aukerarik onena. Atalak laburrak dira, ekintza leku gutxitan gertatzen da, eta elkarrizketak eguneroko gaiei buruzkoak dira: lana, harremanak, etxea. Gainera, grabatutako barreek txistea non zegoen adierazten dute.
Ikasleentzako podcastak osagarri ona dira: aurkezleek polikiago hitz egiten dute eta hitz zailenak azaltzen dituzte.
B2: dramak, polizia-telesailak, dokumentalak
Orain argumentu konplexuagoa duten telesailak hartu ditzakezu. Kontuz hiztegi espezializatua duten generoekin: medikuen edo abokatuen telesailak maila handiagokoak dira. Natura- eta sukaldaritza-dokumentalek, berriz, narrazio argia dute eta ikasteko onak dira.
Etapa honetan merezi du irakurtzen hastea: gazteentzako eleberriak eta eleberri beltzak argumentu erakargarria eta hizkuntza ez oso korapilatsua izan ohi dute.
C1: azpititulurik gabe eta azentuekin
Eskualdeko azentuak dituzten telesailak, umorezko saioak, *stand-up*ak, jatorrizko hiztunentzako podcastak, literatura garaikidea. Hemen ingelesa aisialdia igarotzeko hizkuntza bihurtzen da, besterik gabe.
Musika eta podcastak
Abestiak bikainak dira ahoskera eta erritmoa lantzeko, baina letrak poetikoak eta laburduraz beteak izan ohi dira; ez hartu gramatika-liburutzat. Podcastek beste abantaila bat dute: autobusean, txakurrarekin paseoan edo etxea garbitzen ari zarela entzun ditzakezu.
Liburuei dagokienez, hasi irakurketa errazeko bertsioekin (graded readers deritzenak), zure mailara egokituta, eta gero pasatu jatorrizko eleberrietara. Entzunezko liburuak eta liburu idatzia batera erabiltzea ere trikimailu ona da: entzun eta irakurri aldi berean.
Nola ikusi ikasteko (eta ez ikusteko bakarrik)?
- Ikusi aktiboki. Noizean behin gelditu atala eta errepikatu ozen gustatu zaizun esaldia.
- Hartu oharrak, neurriz. Atal bakoitzeko hiru edo bost esamolde nahikoa dira. Idatzi esaldi osoak, ez hitz solteak.
- Itzuli eszena beretara. Zati bat berriz ikusteak atal berri batek baino gehiago ematen du.
- Aukeratu telesail bat denbora luzerako. Pertsonaien ahotsetara eta hitz egiteko moduetara ohituko zara.
- Uztartu beste ikasketa batekin. Telesailak hiztegiaren eta gramatikaren ikasketa erregularraren osagarri bikainak dira, baina ez dute ordezkatzen.
Akatsik ohikoenak
- Material zailegia. Erdia baino gutxiago ulertzen baduzu, frustrazioak irabaziko du. Jaitsi maila bat.
- Etengabe gelditzea. Hitz bakoitza begiratzeak plazera hiltzen du. Begiratu errepikatzen direnak edo argumenturako funtsezkoak direnak bakarrik.
- Euskarazko edo gaztelaniazko azpitituluak bakarrik. Erosoa da, baina batez ere zure hizkuntzan irakurtzen ikasten duzu.
- Pasibotasuna. Sukaldean ari zarela atzealdean ikustea osagarri atsegina da, baina ez ikasketa.
- Esamoldeak hitzez hitz itzultzea. It's raining cats and dogs ez dago katuekin lotuta. Adibide gehiago dituzu hitzez hitz itzulita ulertuko ez dituzun ingelesezko esamoldeei buruzko artikuluan.
Telesailak eta eguneroko ikasketa: bikote ona
Telesailek eta liburuek hizkuntza biziarekin harremana ematen dute, eta eguneroko ikasketa laburrak entzuten duzuna ordenatzen du. Parlumi-n abiadura normalean eta motelean entzuten duzu, eta horrela belarria prestatuago egongo da gaueko atalerako. Zein mailatan zauden ez badakizu, begiratu A1etik C2rako hizkuntza-mailei buruzko artikulua. Eta gero, aukeratu telesail bat eta eman zeure buruari bikoizketarik gabeko lehen arratsaldea.