A1etik C2ra: zer dakizu egiten hizkuntza-maila bakoitzean
«B2 maila eskatzen da». Lan-eskaintzetan, unibertsitateetan eta oposizioetan etengabe agertzen den esaldia da. Euskaldunok ondo ezagutzen dugu sistema, euskararen agiriek ere maila berak erabiltzen dituztelako (B1, B2, C1...). Baina zer esan nahi du zehazki maila bakoitzak? Eta zenbat denbora behar da batetik bestera igarotzeko?
Europako Kontseiluak sortutako Hizkuntzen Europako Erreferentzia Marko Bateratua (EEMB, ingelesez CEFR) hizkuntza bateko gaitasuna neurtzeko erreferentzia da. Sei maila ditu, hiru taldetan banatuta: A (oinarrizko erabiltzailea), B (erabiltzaile independentea) eta C (erabiltzaile gaitua). Maila bakoitzak ez du azterketa jakin bat esan nahi: egiten dakizunaren deskribapena da.
A1: lehen urratsak
A1 mailan, oinarrizko esaldiak ulertu eta erabiltzen dituzu, beharrizan zehatzei erantzuteko.
- Zure burua aurkeztu eta beste bati oinarrizko galderak egin: non bizi den, zer duen.
- Zenbakiak, prezioak eta orduak ulertu.
- Hitz egiten dizunak poliki eta argi hitz egiten badu, elkarrizketa sinple bati eutsi.
Adibidez, ingelesez: My name is Jon, I live in Gasteiz, I have two children.
A2: eguneroko egoerak
A2 mailan, ohiko gaiei buruzko esaldi eta esamolde ohikoak ulertzen dituzu: familia, erosketak, lana, ingurua.
- Ohiko eta errutinazko zereginetan moldatu: dendan, geltokian, jatetxean.
- Zure iraganaz eta inguruaz modu sinplean hitz egin.
- Mezu labur eta sinpleak idatzi.
Adibidez: Last summer I went to Ireland with my friends. We stayed in a small hotel.
B1: bakarrik moldatzen zara
B1 askorentzat muga garrantzitsua da: hizkuntza «bakarrik moldatzeko» erabiltzen hasten zara.
- Lanean, eskolan edo aisialdian ohikoak diren gaien ideia nagusiak ulertu, hizkera argia bada.
- Bidaian sor daitezkeen egoera gehienetan moldatu.
- Testu sinple eta lotuak idatzi gai ezagunei buruz.
- Esperientziak, ametsak eta asmoak kontatu, eta iritziak arrazoitu labur.
B2: naturaltasunez
B2 mailan, gai zehatz eta abstraktuen testu konplexuen ideia nagusiak ulertzen dituzu, baita zure espezialitateko eztabaida teknikoak ere.
- Jatorrizko hiztunekin naturaltasunez eta jariotasunez hitz egin, bi aldeentzat ahaleginik egin gabe.
- Testu argi eta zehatzak idatzi gai askori buruz.
- Ikuspuntu bat defendatu, aukera bakoitzaren alde onak eta txarrak azalduz.
Lan-eskaintza askotan eskatzen den maila da, eta unibertsitate askotan ere bai.
C1: malgutasunez
C1 mailan, testu luze eta zailak ulertzen dituzu, baita esanahi inplizituak ere.
- Hitz egin jariotasunez, hitzak bilatzen ari zarela nabaritu gabe.
- Hizkuntza malgutasunez eta eraginkortasunez erabili lanean, ikasketetan eta gizarte-bizitzan.
- Gai konplexuei buruzko testu argi eta ondo egituratuak idatzi.
C2: ia dena
C2 mailan, entzuten edo irakurtzen duzun ia guztia ulertzen duzu erraztasunez.
- Hainbat iturritako informazioa laburbildu eta argudioak koherentziaz berreraiki.
- Zehaztasunez adierazi zure burua, egoera konplexuetan ere ñabardura finak bereiziz.
C2 ez da «jatorrizko hiztuna» izatea. Jatorrizko hiztun askok ere ez lukete C2ko azterketa gaindituko prestatu gabe, idazketa akademikoa eta laburpen-teknikak ere neurtzen baitira.
Mailen arteko «plus» mailak
Marko Bateratuak berak mailen arteko tarteak ere aipatzen ditu, eta askotan A2+, B1+ edo B2+ bezalako adierazpenak ikusiko dituzu. Horrek esan nahi du maila bat gaindituta duzula baina hurrengora iristeko bidean zaudela. Ikastaro eta aplikazio askok, gainera, maila bakoitza unitate txikiagotan banatzen dute, aurrerapena hobeto ikusteko.
Euskaldunok badugu abantaila bat hemen: euskararen agiriekin edo eskolako ingelesarekin, askok dagoeneko ezagutzen dugu maila-sistema. Ingeleserako, frantseserako edo beste edozein hizkuntzatarako, eskala bera da, eta deskribapenak ere bai.
Zenbat denbora behar da?
Hau da galderarik ohikoena, eta erantzun zintzoa: depende. Faktore askok eragiten dute:
- Ama-hizkuntzak eta aurretik dakizkizunak. Gaztelania dakien euskaldun batek italiera edo portugesa azkarrago ikasiko du nederlandera baino.
- Denbora eta erritmoa. Egunero pixka bat ikastea ordu asko astean behin ikastea baino eraginkorragoa izan ohi da.
- Hizkuntzarekiko harremana. Entzuten, irakurtzen eta hitz egiten duzun neurrian aurreratzen duzu.
Orientazio gisa, azterketa-erakunde batzuek ordu gidatuak aipatzen dituzte maila bakoitzerako. Cambridge English-ek, adibidez, ingeleserako kalkulatzen du B1 lortzeko ehunka ordu behar direla zerotik, eta B2rako are gehiago. Zenbaki horiek ez dira promesa: ikasle bakoitzak bere erritmoa du, eta klaseez kanpoko praktikak asko aldatzen du emaitza.
Garrantzitsuena ez da zenbat denbora, nola baizik: ikasteari utzi gabe, maiztasunez eta zure helburuari begira.
Zure maila jakiteko
- Maila-proba bat egin. Hizkuntza-eskola ofizial askok eta aplikazio askok dituzte. Parlumi-k ere badu maila-proba bat, ikastaroa zure mailatik hasteko.
- Deskribapenak irakurri. Europako Kontseiluaren webgunean maila bakoitzaren deskribapen ofizialak daude, «autoebaluazio-taula» barne.
- Azterketa ofizial bat egin. Agiria behar baduzu, hori da bide bakarra. Hizkuntza Eskola Ofizialek (HEO) eta erakunde ezagunek (Cambridge, DELF/DALF, Goethe...) EEMBren mailetan oinarritutako azterketak dituzte.
Mailak ez dira etiketa bat, mapa bat baizik: non zauden eta nora joan nahi duzun jakiteko balio dute. Eta mapa batekin, bidea errazagoa da.