Wesołych Świąt w 9 językach: życzenia i zwyczaje z całej Europy

Grudzień to czas kartek, maili i wiadomości z życzeniami. Jeśli masz znajomych, współpracowników albo klientów za granicą, kilka słów w ich języku robi ogromne wrażenie. A przy okazji warto wiedzieć, jak świętują: w wielu krajach Wigilia nie jest najważniejszym dniem, prezenty przynosi ktoś inny niż Mikołaj, a Nowy Rok wita się w zupełnie zaskakujący sposób.

Słowo o neutralnych życzeniach

Nie każdy obchodzi Boże Narodzenie. Jeśli nie wiesz, czy odbiorca świętuje, albo piszesz do zespołu z różnych kultur, wybierz neutralną formułę w stylu „Wesołych Świąt” bez odniesień religijnych albo po prostu „Szczęśliwego Nowego Roku”. Przy każdym języku poniżej znajdziesz taką wersję. W kontaktach służbowych to często najbezpieczniejszy wybór.

Angielski

Merry Christmas! (w Wielkiej Brytanii też Happy Christmas!)
Happy New Year!
Neutralnie: Happy holidays! albo Season's greetings! (ta druga jest bardziej formalna, typowa dla kartek firmowych)

W Wielkiej Brytanii główny posiłek świąteczny je się 25 grudnia w porze obiadu, a przy stole otwiera się Christmas crackers: papierowe tuby, które pękają z hukiem i kryją papierową koronę, drobny upominek i suchy żart. 26 grudnia to Boxing Day. W USA Happy holidays jest bardzo popularne, bo w grudniu obchodzi się też m.in. Chanukę.

Hiszpański

¡Feliz Navidad!
¡Feliz Año Nuevo!
Neutralnie: ¡Felices fiestas!

W Hiszpanii o północy w sylwestra je się dwanaście winogron, po jednym przy każdym uderzeniu zegara, na szczęście w każdym miesiącu nowego roku. Dla dzieci bardzo ważny jest 6 stycznia: wtedy prezenty przynoszą Trzej Królowie (los Reyes Magos).

Francuski

Joyeux Noël !
Bonne année !
Neutralnie: Joyeuses fêtes ! albo Bonnes fêtes !

Francuzi świętują przy uroczystej kolacji zwanej réveillon, zarówno w Wigilię, jak i w sylwestra. W styczniu je się galette des rois, ciasto z ukrytą figurką: kto ją znajdzie, zostaje królem lub królową dnia. Życzenia noworoczne składa się zwykle przez cały styczeń, często w formie Meilleurs vœux.

Włoski

Buon Natale!
Buon anno! albo Felice anno nuovo!
Neutralnie: Buone feste!

Na włoskich stołach króluje panettone, słodka drożdżowa babka z bakaliami. 6 stycznia przylatuje na miotle la Befana, dobrotliwa czarownica, która grzecznym dzieciom zostawia słodycze, a niegrzecznym węgielek.

Portugalski (Brazylia)

Feliz Natal!
Feliz Ano Novo!
Neutralnie: Boas festas!

W Brazylii Boże Narodzenie przypada w środku lata. W sylwestra (Réveillon) wiele osób ubiera się na biało, a na plaży skacze przez siedem fal, wypowiadając życzenia na nowy rok.

Kataloński

Bon Nadal!
Bon any nou! albo Feliç any nou!
Neutralnie: Bones festes!

W Katalonii dzieci „karmią” przez kilka tygodni tió, drewniany pieniek z namalowaną buzią, a w święta uderzają go kijem i śpiewają piosenkę, żeby „wydał” słodycze. 26 grudnia, dzień św. Szczepana (Sant Esteve), to tam również dzień świąteczny, z tradycyjnym rodzinnym obiadem.

Niemiecki

Frohe Weihnachten! albo Fröhliche Weihnachten!
Frohes neues Jahr! (a przed sylwestrem: Guten Rutsch!, czyli „szczęśliwego wejścia w nowy rok”)
Neutralnie: Schöne Feiertage! albo Frohe Festtage!

Niemcy kochają jarmarki bożonarodzeniowe (Weihnachtsmärkte) z grzanym winem. Prezenty, podobnie jak w Polsce, otwiera się zwykle wieczorem 24 grudnia (Heiligabend). W sylwestra w wielu domach od lat ogląda się w telewizji krótki angielski skecz Dinner for One.

Niderlandzki

Vrolijk kerstfeest! albo Prettige kerstdagen!
Gelukkig nieuwjaar!
Neutralnie: Fijne feestdagen!

W Holandii najważniejszym dniem prezentów dla wielu rodzin jest wieczór 5 grudnia, kiedy przychodzi Sinterklaas. Na sylwestra smaży się oliebollen, kulki z ciasta drożdżowego posypane cukrem pudrem, trochę podobne do naszych pączków.

Szwedzki

God jul!
Gott nytt år!
Razem: God jul och gott nytt år!
Neutralnie: Trevliga helger!

13 grudnia Szwedzi obchodzą dzień św. Łucji: dziewczęta w białych sukniach i z wieńcem świec na głowie śpiewają w szkołach i kościołach. Najważniejszym dniem świąt jest, jak u nas, Wigilia (julafton), z bogatym bufetem julbord. O 15:00 w Wigilię wiele rodzin ogląda w telewizji świąteczny program z kreskówkami Disneya, nazywany po prostu Kalle Anka (Kaczor Donald).

Jak opowiedzieć o polskich świętach

Obcokrajowcy często pytają o polskie zwyczaje. Kilka słów po angielsku, które się przydadzą:

Wigilia – Christmas Eve
opłatek – Christmas wafer; dzielić się opłatkiem – to share the Christmas wafer
pasterka – Midnight Mass
dwanaście potraw – twelve dishes
dodatkowe nakrycie dla zbłąkanego wędrowca – an extra place at the table for an unexpected guest
Sylwester – New Year's Eve

Opowieść o pierwszej gwiazdce, karpiu i barszczu z uszkami to świetny temat na small talk przy świątecznym stole w pracy.

Jak napisać kilka słów więcej

Jeśli chcesz dodać coś od siebie, wystarczy proste zdanie po angielsku, np. Wishing you and your family a peaceful holiday season and all the best for the new year. – Życzę Tobie i Twojej rodzinie spokojnych świąt i wszystkiego najlepszego w nowym roku. Taka formuła pasuje zarówno do przyjaciół, jak i do kontaktów zawodowych.

Wszystkie dziewięć języków z tego artykułu możesz poznać w Parlumi, z wyjaśnieniami po polsku. A nawet jeśli nie planujesz kursu, zapamiętanie jednego God jul czy Bon Nadal to miły gest, który ktoś na pewno doceni.