Zein hizkuntza da errazena euskaldun batentzat?

Euskara hizkuntza isolatua da: ez du senide ezagunik munduan. Horrek pentsarazi lezake euskaldunontzat hizkuntza guztiak berdin zailak direla. Baina errealitatea bestelakoa da, bi arrazoirengatik. Lehenik, euskaldun ia guztiok elebidunak gara (gaztelania edo frantsesa ere badakigu), eta horrek ate asko irekitzen ditu. Bigarrenik, euskarak berak ezaugarri batzuk ditu, beste hizkuntza batzuk ikasteko lagungarriak direnak.

Ikus ditzagun Parlumi-ko bederatzi hizkuntzak (gaztelania, ingelesa, frantsesa, italiera, portugesa, katalana, alemana, nederlandera eta suediera) euskaldun baten ikuspegitik. Ez dago erantzun bakar bat: zure beste hizkuntzek, zure helburuek eta zure motibazioak asko aldatzen dute emaitza.

Euskarak ematen dizkizun abantailak

• Bost bokal garbi. Euskarak a, e, i, o, u ditu, gaztelaniak eta italierak bezala. Horrek bokal-sistema sinpleko hizkuntzen ahoskera errazten du.
• Hots «arraroak» ezagunak. X, tx, tz... Euskaldun batek ez du arazorik italierazko ci (ciao), portugesezko edo katalanezko x (caixa) edo frantsesezko ch (chat) ahoskatzeko.
• Kasuak eta atzizkiak. Deklinabidea ez zaigu arrotza. Alemanak lau kasu ditu; euskarak askoz gehiago. Alemaneko kasuek ikasle askori beldurra ematen diete, baina euskaldun batek kontzeptua ondo ulertzen du.
• Aditza amaieran. Alemanez eta nederlanderaz, menpeko perpausetan aditza amaieran doa: ...weil ich müde bin (...nekatuta nagoelako). Euskaldun batentzat, ordena hori ez da hain arraroa.

Hizkuntza erromantzeak: gaztelania dakienarentzat errazenak

Gaztelania badakizu, hizkuntza erromantzeak dira, zalantzarik gabe, azkarren aurreratuko zarenak.

Katalana. Hitz asko gaztelaniaz ezagutzen dituzu, eta gramatika oso hurbila da. Zailtasunak ahoskeran daude (bokal neutroa, ela geminada bezalako idazkera bereziak) eta hitz batzuetan, frantsesaren antza dutenetan (menjar, jan; finestra, leihoa). Kataluniara joateko asmoa baduzu, aukera ezin hobea.

Italiera. Askorentzat, euskaldun-gaztelaniadunentzat errazena eta atseginena. Ahoskera gardena da, idazten den bezala irakurtzen da gehienbat, eta hiztegiaren zati handi bat ezaguna egiten da. Kontuz lagun faltsuekin (burro gurina da, ez astoa) eta kontsonante bikoitzekin (pala / palla), euskaraz ez baititugu.

Portugesa (Brasilgoa). Irakurtzeko oso erraza gaztelania dakienarentzat; entzuteko, berriz, zailagoa. Bokal sudurkariek (pão, mãe) eta bokal irekiek eta itxiek denbora eskatzen dute. Behin belarria egokituta, aurrerapena azkarra da.

Frantsesa. Hiztegia ezaguna da, baina idazkera eta ahoskera arteko aldea handia da (eau, beaucoup, ils parlent). Iparraldeko euskaldunentzat, jakina, ez da ikasi beharreko hizkuntza; Hegoaldekoentzat, ertaineko zailtasuna du: hasiera erraza, eta gero ahoskera eta generoa landu beharra.

Ingelesa: zailtasun ertaina, baina inguruan dagoena

Ingelesak morfologia sinplea du: aditzak ez dira ia aldatzen (I go, you go, we go), eta ez du genero gramatikalik, euskarak bezala. Gainera, ingelesez egindako musika, filmak eta internet etengabe ditugu inguruan. Hori abantaila izugarria da.

Zailtasunak: ahoskera eta idazkera ez datoz bat (though, through, tough), bokal asko ditu (euskarak baino askoz gehiago), eta aditz-denborek (present perfect, aspektu jarraitua) arreta eskatzen dute.

Hizkuntza germaniarrak: alemana, nederlandera eta suediera

Hizkuntza hauek urrunago daude, baina ingelesa badakizu, hitz asko ezagunak egingo zaizkizu.

Suediera. Harrigarriki atsegina hasieran: aditzak ez dira pertsonaren arabera aldatzen (jag är, du är, vi är), eta artikulu zehaztua izenaren atzean doa, euskaraz bezala (hus / huset, etxe / etxea). Zailtasuna doinuan eta bokaletan dago.

Nederlandera. Ingelesa badakizu, hiztegiaren zati handi bat ezaguna da. Gramatika alemana baino sinpleagoa da (ez du kasu-sistemarik). Ahoskerak, batez ere g eztarrikoak, denbora eskatzen du.

Alemana. Zailena izan ohi da zerrenda honetan: hiru genero, lau kasu, aditz-posizio arauak. Baina euskaldun batek abantailak ditu: kasuen kontzeptua ezaguna du, eta aditza amaieran jartzea ez zaio arrotza. Ahoskera, gainera, nahiko gardena da.

Eta Iparraldetik?

Iparraldeko euskaldunentzat, frantsesa da beste hizkuntza nagusia, eta hori ere abantaila handia da. Frantsesetik, italiera eta katalana bereziki hurbil daude hiztegian; gaztelania, ingurukoa izanik, askok ulertzen dute dagoeneko neurri batean, eta ikasteko oso erraza da. Ingelesari dagokionez, frantsesak hiztegi asko partekatzen du harekin, Erdi Aroko normandiar garaiaz geroztik: government, justice, table, machine. Frantsesa dakienak ingelesezko hitz jaso asko ezagutzen ditu, ohartu gabe ere.

Laburpen zintzo bat

Gaztelania dakien euskaldun batentzat, oro har:

1. Errazenak: katalana, italiera eta portugesa.
2. Ertainak: frantsesa eta ingelesa (bakoitza bere arrazoiengatik).
3. Zailagoak, baina ez ezinezkoak: suediera, nederlandera eta alemana, ingelesa jakiteak asko laguntzen duelarik.

Baina «errazena» ez da beti aukera onena. Motibazioa da faktorerik garrantzitsuena: Berlinera joateko asmoa baduzu, alemana ikasiko duzu italiera baino lehen, eta ondo egingo duzu. Gustatzen zaizun hizkuntzarekin, egunero ikasteko gogoa izango duzu, eta hori da benetan aurrera egiteko gakoa.

Parlumi-n bederatzi hizkuntzak A1etik C2ra ikas daitezke, gaztelaniazko edo frantsesezko azalpenekin, eta lagun faltsuen abisuekin. Aukeratu bat, probatu aste pare batez, eta zure gogoak esango dizu zein den zuretzat «errazena».