22 valse vrienden in het Engels (en hoe je ze herkent)

Nederlands en Engels zijn familie. Dat is meestal een voordeel: house is huis, water is water en bread is brood. Maar die familieband heeft ook een keerzijde. Sommige woorden lijken zo sterk op elkaar dat je niet eens twijfelt, terwijl ze iets heel anders betekenen. Dat noemen we valse vrienden.

Juist omdat Nederlanders vaak goed Engels spreken, vallen deze fouten op. Je zinnen lopen vloeiend, en dan zeg je ineens dat je baas een kok is. Hieronder vind je de 22 valse vrienden Engels-Nederlands die in de praktijk het vaakst misgaan, met steeds een voorbeeld en het woord dat je wél nodig hebt.

Woorden op het werk

1. Eventually ≠ eventueel Eventually betekent "uiteindelijk". Voor "eventueel" zeg je possibly of if necessary.

• We eventually found a solution. = We hebben uiteindelijk een oplossing gevonden.
• Eventueel kunnen we morgen bellen = We could possibly call tomorrow.

2. Actual ≠ actueel Actual betekent "werkelijk, echt". "Actueel" is current of topical.

• The actual cost was higher. = De werkelijke kosten waren hoger.
• Een actueel onderwerp = a current issue.

3. Chef ≠ chef In het Engels is een chef een kok. Je leidinggevende is je boss of manager.

• I need to ask my manager. (niet: my chef)

4. To solicit ≠ solliciteren Solliciteren is to apply (for a job). To solicit betekent "werven, vragen om" en kan zelfs verwijzen naar tippelen.

• I applied for a job at a bank. = Ik heb gesolliciteerd bij een bank.

5. To control ≠ controleren To control betekent "beheersen, besturen". Controleren is meestal to check.

• Can you check the figures? = Kun je de cijfers controleren?
• She controls the budget. = Zij beheert het budget.

6. Consequent ≠ consequent "Consequent" in de zin van "steeds hetzelfde" is in het Engels consistent. Consequent betekent "daaruit voortvloeiend".

• Be consistent with your children. = Wees consequent met je kinderen.

7. Beamer ≠ beamer Het apparaat in de vergaderzaal heet in het Engels een projector. Vraag je naar the beamer, dan snapt een Brit of Amerikaan meestal niet wat je bedoelt.

• Could you switch on the projector? = Kun je de beamer aanzetten?

8. Promotion ≠ promotie (op de universiteit) Promotion kan een functieverhoging of reclameactie zijn, net als bij ons. Maar een promotie aan de universiteit is a PhD defence (Brits) of defense (Amerikaans).

Woorden over mensen

9. Slim ≠ slim Slim betekent "slank". Slim in de zin van intelligent is clever of smart.

• She's very clever. = Ze is heel slim.

10. Brutal ≠ brutaal Brutal betekent "wreed, meedogenloos". Brutaal is cheeky (Brits) of rude.

• Don't be cheeky! = Doe niet zo brutaal!

11. Sympathetic ≠ sympathiek Sympathetic betekent "meelevend, begripvol". Iemand die sympathiek is, is nice of likeable.

• He was very sympathetic when my father died. = Hij leefde erg mee toen mijn vader overleed.

12. Stout ≠ stout Een stout kind is naughty. Stout betekent "gezet" of is de naam van een donker bier.

13. Genial ≠ geniaal Genial betekent "hartelijk, vriendelijk". Geniaal is brilliant.

• What a brilliant idea! = Wat een geniaal idee!

14. Ordinary ≠ ordinair Ordinary betekent "gewoon". Ordinair is vulgar of common (met een negatieve lading).

Woorden in huis en op straat

15. Glad ≠ glad Glad betekent "blij". De weg is glad = the road is slippery.

• I'm glad you came. = Ik ben blij dat je gekomen bent.

16. Room ≠ room Room is een kamer. Slagroom is whipped cream, room in je koffie is cream.

17. Map ≠ map A map is een landkaart of plattegrond. Een map op je computer of voor papieren is a folder.

18. Receipt ≠ recept A receipt is een bonnetje. Een recept om te koken is a recipe, een recept van de dokter a prescription.

19. Fabric ≠ fabriek Fabric is stof (textiel). Een fabriek is a factory.

20. Gift ≠ gift A gift is een cadeau. Een gift aan een goed doel is a donation.

Cijfers en grammatica

21. Billion ≠ biljoen Een billion is een miljard (1.000.000.000). Ons biljoen is in het Engels a trillion. Bij nieuws over economie of begrotingen maakt dat nogal verschil.

22. Will ≠ wil "Ik wil een koffie" vertaal je niet als I will a coffee. Will drukt de toekomst uit. Voor willen zeg je want of, beleefder, would like.

• I'd like a coffee, please. = Ik wil graag een koffie.
• I will call you tomorrow. = Ik bel je morgen.

En ook "hard" is verraderlijk: Can you speak louder? (niet harder) als je iemand niet verstaat.

Waarom je hier zo makkelijk in trapt

Valse vrienden zijn lastig omdat je brein een shortcut neemt. Een woord dat bekend aanvoelt, controleer je niet. Bij een totaal nieuw woord pak je wel even het woordenboek, maar eventually "voelt" al goed.

Een paar dingen helpen echt:

• Leer ze in een zin, niet los. "She's clever, not slim" onthoud je beter dan een rijtje.
• Let op je eigen fouten. Iedereen heeft er een paar die steeds terugkomen. Schrijf die drie of vier op een briefje.
• Herhaal met tussenpozen. Je leert een valse vriend niet in één keer af. Kort herhalen na een dag, een week en een maand werkt beter dan één keer lang stampen.
• Hardop zeggen. Juist in gesprekken glippen ze erdoor. Oefen de goede vorm een paar keer hardop.

In Parlumi krijg je bij oefeningen een waarschuwing als een woord een valse vriend is voor Nederlandstaligen, zodat je het meteen in de juiste context ziet.

Snel overzicht

Herken je er een paar uit je eigen Engels? Geen probleem: zelfs mensen die al jaren in het Engels werken, zeggen soms nog eventually als ze "eventueel" bedoelen. Het belangrijkste is dat je ze nu herkent.