Nazioarteko langileei tokiko hizkuntzarekin nola lagundu

Euskal Herriko enpresa askok gero eta langile gehiago dituzte atzerritik etorritakoak: ingeniariak, ikertzaileak, osasun-langileak, teknikariak. Lantokian ingelesez molda daitezke askotan, baina lanetik kanpo (eta lanean bertan, bezeroekin edo tailerrean) tokiko hizkuntzak berebiziko garrantzia du. Giza baliabideen sailentzat, galdera argia da: nola lagundu, modu errealista eta errespetuzkoan?

Artikulu honek ideia praktikoak eskaintzen ditu, helburuak finkatzetik emaitzak neurtzera.

Zergatik merezi du

Integrazioa eta egonkortasuna. Tokiko hizkuntza ulertzen duen langilea erosoago dago, eta bertan geratzeko aukera handiagoa du. Pertsona baten errotzea ez da lanean bakarrik gertatzen: medikuan, haurren eskolan, auzoan.
Segurtasuna eta eraginkortasuna. Tailerretan, laborategietan edo ospitaleetan, argibide eta oharrak ulertzeak arriskuak murrizten ditu.
Taldearen kohesioa. Kafe-makinaren ondoko elkarrizketak, bazkariak, txisteak... Hor sortzen da benetako talde-giroa.

Zein hizkuntza?

Euskal Herrian galdera honek ñabardurak ditu. Hegoaldean, gaztelania da eguneroko bizitzarako hizkuntza ohikoena eta lan-hizkuntza enpresa askotan; Iparraldean, frantsesa. Euskara, gainera, lan- eta gizarte-hizkuntza da toki eta enpresa askotan, eta langile batzuek ikasi nahiko dute.

Gomendio praktikoa: hasi langileari eguneroko bizitzan gehien lagunduko dion hizkuntzarekin, eta eskaini euskara ere, euskaltegiekin eta HABErekin lankidetzan, interesa dutenentzat. Parlumi-k gaztelania eta frantsesa irakasten ditu, baina ez euskara; euskararako, euskaltegiak dira erreferentzia.

Helburu errealistak

Akats ohikoena da helburu handiegiak jartzea: «sei hilabetean B2». Lan egiten duen heldu batentzat, hori ez da errealista. Hobe da helburu txiki eta zehatzak:

Lehen hilabeteak: agurrak, aurkezpena, oinarrizko hiztegia (lantokia, ordutegia, segurtasuna), eguneroko egoerak (erosketak, medikua, garraioa).
Lehen urtea: A2 maila bat, eguneroko egoeretan bakarrik moldatzeko.
Epe luzean: B1 edo gehiago, lanpostuak eskatzen badu.

Helburuak pertsona bakoitzarekin adostu behar dira, haren egoeraren eta motibazioaren arabera.

Zenbat denbora astean

Langileek ez dute denbora mugagabea. Hona hemen eskema errealista bat:

Egunero 5–15 minutu, aplikazio batekin edo material laburrekin. Maiztasuna da gakoa.
Astean behin saio bat (ordubete inguru), irakasle batekin edo talde txiki batean, mintzamena lantzeko.
Aukera informalak: tandemak lankideekin, bazkari elebidunak, «hizkuntza-mahai» bat astean behin.

Lanaldiaren barruan denbora eskaintzeak, kopuru txikia bada ere, mezu argia ematen du: enpresak benetan babesten du ahalegin hori.

Zer neurtu

Neurtzea garrantzitsua da, baina kontuz zer neurtzen den eta nola.

Neurtu daitezkeenak:

Parte-hartzea: zenbat langilek erabiltzen duten programa, eta zenbatek jarraitzen duten hiru hilabete geroago.
Konstantzia: astean zenbat egunetan ikasten den, batez beste.
Aurrerapena: unitate edo maila osatuak, maila-probak aldizka.
Gogobetetasuna: inkesta labur bat, langileek programa baliagarria den ala ez esateko.

Saihestu beharrekoak:

Langileen arteko sailkapen publikoak, presioa sortzen badute.
Hizkuntza-maila lanaren ebaluaziorako erabiltzea, hori aldez aurretik argi adostu ez bada.

Pribatutasuna

Hizkuntza ikastea zerbait pertsonala da, eta akatsak egitea prozesuaren parte. Langileek seguru sentitu behar dute:

Argi azaldu zer datu ikusten dituen enpresak eta zeintzuk ez. Adibidez: parte-hartzea eta maila osatua bai; ariketa bakoitzeko akatsak edo grabazioak ez.
Datu agregatuak erabili txostenetan, ez banakakoak, ahal den neurrian.
Jarraitu datuak babesteko araudia, eta kontsultatu zure enpresako datuen babeserako arduradunarekin.

Pausoz pauso

Galdetu langileei. Zein hizkuntza nahi duten, zertarako, zenbat denbora duten.
Aukeratu tresnak. Aplikazio bat eguneroko praktikarako, eta saio presentzialak edo birtualak mintzamenerako.
Pilotu txiki bat. Hasi talde txiki batekin hiru hilabetez, eta ikasi emaitzetatik.
Komunikatu. Azaldu programa, helburuak eta pribatutasuna argi.
Berrikusi. Hiru hilabetero, begiratu datuak eta entzun langileei.

Adibide bat: 40 langileko enpresa

Demagun 40 langileko ingeniaritza-enpresa bat dela, sei langile atzerritarrekin. Programa errealista bat:

Lehen hilabetea: elkarrizketa labur bat langile bakoitzarekin, helburuak eta denbora-erabilgarritasuna jakiteko.
Egunerokoan: 10 minutu aplikazio batekin, lanaldiaren barruan nahi duenarentzat.
Astero: ordubeteko talde-saioa irakasle batekin, ostegun eguerdian, eta ostiraletan bazkari elebiduna lankide boluntarioekin.
Hiru hilabetero: parte-hartzearen eta aurrerapenaren berrikuspena, eta inkesta labur bat.

Ez da proiektu handia, baina urte baten buruan aldea nabaria izan daiteke: langileak eroso, taldea lotuago, eta hizkuntza ez da hesi bat, zubi bat baizik.

Gogoan izan, gainera, langile atzerritarren familiek ere hizkuntza behar dutela. Bikotekideentzat edo seme-alabentzat aukerak eskaintzeak, edo gutxienez baliabideen berri emateak (euskaltegiak, udal-ikastaroak, Hizkuntza Eskola Ofizialak), asko errazten du familia osoaren egokitzapena.

Parlumi enpresentzat

Parlumi Teams da Parlumi-ren enpresentzako aukera: langileek bederatzi hizkuntzetako bat ikas dezakete 13 hizkuntzatatik abiatuta (beren hizkuntza horien artean badago, hizkuntza horretan idatzitako azalpenekin), eta egunero bost minutuko lezio laburrekin. Informazio gehiago parlumi.site/enpresak helbidean.

Tresna edozein dela ere, ideia nagusia berdina da: hizkuntza bat ikastea maratoi bat da, eta enpresak egin dezakeen gauzarik onena bidea erraztea da, presiorik gabe eta konstantzia saritzen.