Ingelesa ikasteko 22 lagun faltsu (eta nola ez erori)

Euskara ez da ingelesaren senide, eta lehen begiratuan pentsa liteke euskaldunok ez dugula lagun faltsuen arazorik. Baina ez da horrela. Euskarak hitz asko hartu ditu latinetik, gaztelaniatik eta frantsesetik (karpeta, fabrika, sinpatiko, konstipatu...), eta hitz horietako batzuk ingelesez ere badaude, itxura berarekin baina beste esanahi batekin. Gainera, euskaldun gehienok elebidunak gara, eta gaztelaniatik edo frantsesetik datozen tranpak ere gurekin batera iristen dira ingeles-eskolara.

Lagun faltsua itxuraz beste hizkuntzako hitz baten antza duen baina beste gauza bat esan nahi duen hitza da. Hemen dituzu ingelesa ikasten ari den euskaldun batek gehien nahasten dituen 22ak, bakoitza bere adibidearekin eta hitz zuzenarekin.

Euskarazko maileguekin nahasten direnak

Talde honetakoak benetako tranpak dira: euskaraz erabiltzen ditugun hitzak, ingelesez antzekoak baina esanahiz bestelakoak.

1. Carpet ez da karpeta. Carpet alfonbra edo moketa da. Karpeta ingelesez folder da. I left the documents in the blue folder (Dokumentuak karpeta urdinean utzi ditut).
2. Constipated ez da konstipatuta egotea. Ingelesez constipated idorreria duena da. Hotzeria baduzu, I have a cold esan behar duzu. I can't come today, I've got a cold.
3. Fabric ez da fabrika. Fabric ehuna, oihala da. Fabrika factory da. My uncle works in a car factory.
4. Sympathetic ez da sinpatiko. Sympathetic ulerkorra, besteen egoera ulertzen duena da. Pertsona sinpatiko bat nice edo friendly da. Your new neighbour seems really nice.
5. Career ez da karrera (unibertsitateko ikasketak). Career norberaren lan-ibilbidea da. Unibertsitateko karrera degree da. She's doing a degree in biology.
6. College ez da beti kolegioa. Britainia Handian eta AEBetan college derrigorrezkoaren ondorengo ikasketak dira, askotan unibertsitatea bera. Ikastetxea, oro har, school da.
7. Compromise ez da konpromiso. Compromise bi aldeek zerbait amore emanez lortzen duten erdibideko akordioa da. Konpromisoa commitment da. Learning a language is a long-term commitment.
8. Actual ez da aktuala. Actual benetakoa, egiazkoa da, eta actually «egia esan» edo «benetan». Aktuala current edo up-to-date da. The current situation is complicated.
9. Argument askotan ez da argumentua. Ingelesez argument eztabaida gogorra, liskarra izaten da maiz: They had an argument about money. Filmaren argumentua plot da.
10. Molest ez da molestatu. Ingelesez molest sexu-erasoa egitea da, oso hitz larria. Norbait gogaitzea to bother edo to disturb da. Sorry to bother you, do you have a minute?
11. Preservative ez da preserbatiboa. Preservative elikagaien kontserbagarria da. Preserbatiboa condom da. Hau nahastea ez da oso dibertigarria jatetxe batean.
12. Divert ez da dibertitu. To divert desbideratzea da: The flight was diverted to Bilbao. Ondo pasatzea to have fun da.
13. Attempt ez da atentatua. Attempt saiakera da. Atentatua attack da. It was my third attempt at the exam.
14. Sane ez da sano. Sane burutik ondo dagoena da (kontrakoa, insane, erotua). Osasuntsu egotea healthy da.

Gaztelaniatik edo frantsesetik datozen tranpak

Hauek ez dira euskarazko hitzak, baina euskaldun gehienok gaztelania edo frantsesa ere badakigunez, buruan ditugu, eta ingelesez hitz egitean azaleratzen dira.

15. Library ez da liburu-denda (librería). Library liburutegia da. Liburu-denda bookshop edo bookstore da.
16. Embarrassed ez da haurdun (embarazada). Embarrassed lotsatuta da. Haurdun pregnant da. I was so embarrassed when I forgot his name.
17. Realize ez da gauzatu (realizar). To realize konturatzea da. I didn't realize it was so late. Zerbait gauzatzea to carry out edo to do da.
18. Eventually ez da agian (eventualmente). Eventually azkenean, denbora baten ondoren da. Eventually, we found the hotel.
19. Exit ez da arrakasta (éxito). Exit irteera da. Arrakasta success da. The concert was a huge success.
20. Success ez da gertaera (suceso). Gertaera event edo incident da.
21. Sensible ez da sentibera (sensible). Sensible zentzuduna da. Sentibera sensitive da. That's a sensible decision. / He's very sensitive to criticism.
22. Lecture ez da irakurketa (lectura). Lecture hitzaldia edo unibertsitateko eskola magistrala da. Irakurketa reading da.

Nola ez erori tranpetan

Lagun faltsuak ez dira zerrenda bat buruz ikasita desagertzen. Hobe da ohitura batzuk hartzea:

• Susmatu itxura gehiegi duten hitzez. Ingelesezko hitz batek euskarazko edo gaztelaniazko hitz baten antz handia badu, gelditu segundo batez eta pentsatu: testuinguru honetan zentzua du?
• Ikasi hitzak esaldi barruan. Fabric bakarrik ikasi beharrean, ikasi a soft cotton fabric. Esaldiak hitza bere lekuan finkatzen du.
• Egin zure zerrenda propioa. Akats bat egiten duzun bakoitzean, idatzi: hitza, zer uste zenuen eta zer den benetan. Hilabete batean zure tranpa pertsonalen mapa izango duzu.
• Errepasatu tarteka. Lagun faltsuak itzultzen dira, batez ere nekatuta edo urduri hitz egiten duzunean. Errepaso laburrak eta maiz egindakoak askoz eraginkorragoak dira saio luze bakar bat baino.

Parlumi-k ikasteko erabiltzen duzun hizkuntzaren arabera (gaztelania edo frantsesa, adibidez) abisatzen dizu lagun faltsuez lezioetan bertan, baina zure zerrenda propioa izatea ere ohitura ona da, erabiltzen duzun metodoa edozein dela ere.

Proba txiki bat

Itzuli buruz esaldi hauek, eta begiratu ondoren erantzunak:

• Hotzeria dut eta ezin naiz bilerara joan.
• Karpeta gorria mahai gainean dago.
• Azkenean, tren-geltokia aurkitu genuen.
• Oso lotsatuta nengoen.

Erantzunak: I've got a cold and I can't go to the meeting · The red folder is on the table · Eventually, we found the train station · I was really embarrassed.

Lau esaldiak ondo atera badituzu, tranpa nagusiak saihesteko bidean zaude. Eta huts egin baduzu, lasai: akats horiek egiten ditugu guztiok, eta behin konturatuz gero askoz errazago gogoratzen dira.