Frantsesa ikasteko 17 lagun faltsu euskaldunentzat

Frantsesa eta euskara mendeetan bizilagun izan dira, eta hori nabaritzen da. Euskarak hitz asko hartu ditu latinetik eta erromantzeetatik, eta frantsesez antzeko hitzak aurkitzen ditugu etengabe. Askotan laguntza handia da: aktual eta actuel, sinpatiko eta sympathique, botila eta bouteille gertu daude. Baina beste batzuetan itxura berdina da eta esanahia ez.

Iparraldeko euskaldun askok frantsesa ama-hizkuntza bezala dakite, eta artikulu hau ez da haientzat. Hegoaldetik frantsesa ikasten ari bazara, berriz, hona hemen gehien nahasten diren 17 hitzak, adibide eta ordainekin.

Etxeko eta eguneroko hitzak

1. Robe ez da erropa. Une robe soinekoa da. Erropa, oro har, les vêtements da. J'ai acheté une robe rouge pour le mariage.
2. Chambre ez da ganbara. Biek latinezko camera dute jatorri, baina chambre logela da. Ganbara (teilatupea) le grenier da. Ma chambre donne sur la rue.
3. Carpette ez da karpeta. Une carpette alfonbra txiki bat da. Karpeta une chemise (paperentzat) edo un dossier da, eta ordenagailuan un dossier.
4. Pastel ez da pastela. Frantsesez pastel kolore argi bat edo margotzeko arkatz bat da. Pastela un gâteau da. Elle a fait un gâteau au chocolat.
5. Tarte ez da beti tarta. Une tarte oinarri irekiko pastela da, sagarrekoa adibidez (une tarte aux pommes). Urtebetetzeko tarta, berriz, un gâteau d'anniversaire da.
6. Goûter ez da gustatu. Goûter dastatzea da, eta haurren arratsaldeko askaria ere bai (le goûter). Zerbait gustatzea aimer edo plaire da. J'aime beaucoup ce quartier. / Ce film m'a plu.
7. Chance ez da txantxa. La chance zortea edo aukera da: Bonne chance ! (Zorte on!). Txantxa une blague da. Il raconte toujours des blagues.
8. Carte ez da karta (gutuna). Une carte txartela, mapa edo jatetxeko karta da. Gutuna une lettre da.
9. Affaires ez da beti afera. Mes affaires nire gauzak, nire tresnak dira: Range tes affaires ! (Jaso zure gauzak!). Une affaire negozio bat edo auzi bat ere izan daiteke.

Lanean, eskolan eta osasunean

10. Course ez da kurtsoa. Une course lasterketa da, eta faire les courses erosketak egitea. Eskola edo ikastaroa un cours da, eta ikasturtea l'année scolaire.
11. Collège ez da kolegioa zentzu orokorrean. Frantzian le collège 11 eta 15 urte bitarteko ikasleen ikastetxea da. Ikastetxea, oro har, une école edo un établissement scolaire da.
12. Jubiler ez da jubilatu. Jubiler pozez zoratzea da. Erretiroa hartzea prendre sa retraite da. Mon père a pris sa retraite l'année dernière.
13. Demander ez da demandatu. Demander galdetzea edo eskatzea da: Je peux te demander un service ? Norbait epaitegira eramatea porter plainte edo poursuivre en justice da.
14. Constipé ez da konstipatuta. Frantsesez être constipé idorreria izatea da. Hotzeria baduzu, je suis enrhumé (edo enrhumée) esan behar duzu.
15. Molester ez da molestatu. Molester norbait bortizki tratatzea da. Gogaitzea déranger da. Excusez-moi de vous déranger.
16. Campagne ez da kanpaina bakarrik. Kanpaina ere bada (une campagne électorale), baina gehienetan landa, herri txikien ingurua: On passe le week-end à la campagne.
17. Entrée ez da sarrera-txartela. Jatetxean l'entrée lehen platera da (eta, noski, eraikinaren sarrera). Ikuskizun baterako txartela un billet edo un ticket da.

Frantsesak lagun ditugunean

Ez dena da tranpa. Euskaldun batek abantaila handia du frantsesarekin, batez ere gaztelania ere badakienean:

• Hitz abstraktu gehienak latinetik datoz eta erraz ezagutzen dira: la liberté, la solution, la question.
• Euskarazko x eta tx hotsek frantsesezko ch eta tch hotsak ulertzen laguntzen dute: chat, tchèque.
• Iparraldeko euskarak frantsesetik hitz asko hartu ditu, eta Iparraldeko lagunak badituzu, haiekin hitz egiteak frantsesaren doinura hurbilduko zaitu.

Arazoa ez da hitz guztiak berdinak direla pentsatzea, baizik eta ezagunak iruditzen zaizkigun hitzak egiaztatu gabe erabiltzea.

Trikimailu batzuk

• Galdetu zeure buruari: frantsesak berak horrela esango luke? Testuinguruak ia beti salatzen du tranpa. Je suis constipé esan ondoren norbaitek aurpegi arraroa jartzen badizu, badakizu zergatik.
• Lotu hitza irudi batekin. Robe entzutean, pentsatu soineko batean, ez armairu oso batean.
• Ikasi bikoteka. Un cours / une course, la chambre / le grenier. Bikoteek bi hitzak bere lekuan jartzen dituzte.
• Entzun frantsesa naturalki. Irratia, podcastak edo telesailak azpitituluekin. Hitz bat testuinguru errealean hamar aldiz entzuten duzunean, ez duzu gehiago nahasiko.

Parlumi-ren frantses ikastaroa gaztelaniatik egiten baduzu, azalpenak gaztelaniaz izango dituzu eta lagun faltsuen abisuak lezio barruan agertzen dira, hitza ikasten duzun unean bertan. Baina edozein metodorekin ere, gakoa berdina da: susmoa izatea eta egiaztatzea.