İngilizce biliyorsan Felemenkçe sandığından kolay
Felemenkçeyi (Hollandaca olarak da bilinir) ilk kez gördüğünde gözüne garip gelebilir: gezellig, achtentwintig, ui, ij... Çift sesli harfler, uzun kelimeler ve gırtlaktan gelen bir "g" sesi. Ama işin aslı şu: İngilizce biliyorsan, Felemenkçe öğrenmeye düşündüğünden çok daha avantajlı başlıyorsun.
Bu yazıda neden böyle olduğunu, iki dil arasındaki benzerlikleri ve dikkat etmen gereken farkları anlatıyoruz.
İngilizce ve Felemenkçe akraba diller
İngilizce, Felemenkçe ve Almanca, Batı German dilleri olarak adlandırılan aynı dil grubundandır. Yani ortak bir atadan gelirler. Bu yüzden temel kelimelerin çoğu birbirine çok benzer. Felemenkçe, kelime bakımından çoğu zaman İngilizce ile Almanca arasında bir yerde durur.
Tanıdık kelimeler
Şu listeye bak; İngilizce biliyorsan çoğunu çeviriye bakmadan anlarsın:
| Felemenkçe | İngilizce | Türkçe |
|---|---|---|
| water | water | su |
| appel | apple | elma |
| boek | book | kitap |
| huis | house | ev |
| hand | hand | el |
| bed | bed | yatak |
| warm | warm | sıcak |
| koud | cold | soğuk |
| melk | milk | süt |
| zon | sun | güneş |
| vriend | friend | arkadaş |
| drinken | drink | içmek |
| komen | come | gelmek |
| goed | good | iyi |
| nieuw | new | yeni |
Cümle düzeyinde de benzerlik çok belirgindir:
- Mijn naam is Deniz. My name is Deniz. (Benim adım Deniz.)
- Het water is koud. The water is cold. (Su soğuk.)
- Ik drink melk. I drink milk. (Süt içerim.)
- Mijn broer is groot. My brother is big/tall. (Erkek kardeşim uzun boylu.)
Gramer: Almancadan daha hafif
Felemenkçenin gramerini Almanca ile karşılaştırınca büyük bir rahatlama hissedersin:
- Hâl ekleri yok. Almancadaki der, den, dem, des değişimleri Felemenkçede yok.
- Sadece iki artikel var: de ve het. Çoğulda her zaman de kullanılır. Belirsiz artikel ise tektir: een (İngilizcedeki a / an).
- Fiil çekimi basittir: ik werk, jij werkt, hij werkt, wij werken. İngilizceden biraz fazla, ama Almanca ya da İspanyolcadan çok daha az biçim var.
Yine de de mi, het mi kullanılacağını ezberlemek gerekir. İpucu: Küçültme eki -je alan kelimeler her zaman het alır: het huisje (küçük ev).
Kelime sırası: Türkçe konuşanların gizli avantajı
Felemenkçe kelime sırasında İngilizceden ayrılır, ama burada Türkçe konuşanlar şanslıdır.
Ana cümlede çekimli fiil ikinci sıradadır, ama diğer fiil biçimleri sona gider:
- Ik heb gisteren een boek gelezen. Dün bir kitap okudum.
Yan cümlelerde ise fiil tamamen sona gider:
- Ik weet dat hij morgen komt. Onun yarın geleceğini biliyorum.
İngilizce konuşanlar bu yapıya alışmakta zorlanır, ama Türkçede fiil zaten cümlenin sonundadır. Bu yapı sana çok daha doğal gelecektir.
Telaffuz: ö ve ü avantajın
Felemenkçe telaffuzda başta zorlayan birkaç ses vardır, ama bazıları Türkçe konuşanlar için tanıdıktır:
- u (kısa): Türkçedeki ü'ye yakındır: bus (otobüs), dun (ince).
- uu (uzun): uzun bir ü: duur (pahalı), muur (duvar).
- eu: Türkçedeki ö'ye benzer: neus (burun), deur (kapı).
- oe: Türkçedeki u gibidir: boek (kitap), goed (iyi).
- ij / ei: "ey" ile "ay" arasında bir ses: mijn (benim), klein (küçük).
- ui: Türkçede tam karşılığı olmayan, ağzı yuvarlayarak söylenen bir ses. "öy"e benzetebilirsin: huis (ev).
- g / ch: Gırtlaktan gelen, sert bir hırıltı sesi. Türkçede yok; başta en çok zorlanacağın ses bu olabilir. Hollanda'nın güneyinde daha yumuşak söylenir.
İngilizce konuşanların zorlandığı eu ve uu sesleri, Türkçe konuşanlar için neredeyse hazırdır.
Dikkat: yalancı eşdeğerler
Benzerlik her zaman aynı anlam demek değildir:
- bellen "zil çalmak" değil, telefonla aramak demektir.
- eventueel "sonunda" değil, muhtemelen, gerekirse demektir.
- slim "ince" değil, akıllı demektir.
- door "kapı" değil, "-den geçerek, tarafından" demektir. Kapı: deur.
- winkel dükkân demektir; İngilizcedeki winkle ile ilgisi yok.
Hollandalılar İngilizce konuşuyor, neden Felemenkçe öğreneyim?
Hollanda'da İngilizce çok yaygın konuşulur ve başlangıçta bununla idare edebilirsin. Ama orada yaşamayı ya da çalışmayı düşünüyorsan, Felemenkçe günlük hayatı, resmi işleri ve sosyal ilişkileri çok kolaylaştırır. Ayrıca birkaç Felemenkçe cümleyle başlamak, insanların sana bakışını gerçekten değiştirir.
Nereden başlamalı?
- Tanıdık kelimelerle başla. İngilizceye benzeyen kelimeler sana hızlı bir başlangıç ve motivasyon sağlar.
- Telaffuzu erkenden çalış. g, ui ve ij seslerini ilk haftalarda doğru oturtmak sonra çok işine yarar.
- Kelimeleri artikeliyle öğren: de tafel (masa), het huis (ev).
- Kısa günlük cümleler kur: Ik woon in Amsterdam. Ik werk als ingenieur.
Parlumi'nin Felemenkçe kursunda açıklamalar Türkçe; yalancı eşdeğerlerle karşılaştığında da uyarı alıyorsun. İngilizce temelin varsa, ilk birkaç hafta sonunda ne kadar çok şey anladığına şaşıracaksın.