İngilizcede a, an ve the, Türkçe konuşanlar için artikeller rehberi

İngilizce öğrenen Türkçe konuşanların en sık yaptığı hatalardan biri artikellerle ilgilidir: I bought car, Sun is hot, She is teacher. Bunun sebebi basit: Türkçede a, an ve the gibi artikeller yok. Beynimiz bu küçük kelimelere ihtiyaç duymadan anlam kurmaya alışkın.

İyi haber şu: Türkçede de belirlilik var, sadece başka araçlarla ifade ediliyor. Bunu fark ettiğinde İngilizce artikeller çok daha mantıklı görünmeye başlar.

Türkçede belirliliği nasıl ifade ediyoruz?

Şu üç cümleye bak:

Kitap okudum. (Ne okudun? Kitap. Hangisi olduğu önemli değil.)
Bir kitap okudum. (Belirli olmayan tek bir kitap.)
Kitabı okudum. (Hem senin hem benim bildiğim belli bir kitap.)

İşte İngilizcedeki ayrım tam olarak bu:

Bir kitap okudum. → I read a book.
Kitabı okudum. → I read the book.
Kitap okudum (genel olarak, kitap okuma eylemi) → I read books / I did some reading.

Yani Türkçede belirtme hâli eki (-ı, -i, -u, -ü) çoğu zaman İngilizcedeki the'nin işini görür; bir ise a / an'nin. Türkçede bunu yalnızca nesnelerde kullanırız; İngilizcede ise artikeller cümlenin her yerinde, özne dahil, gerekir.

A ve an: belirsiz artikel

A / an, "bir" anlamına gelir ve tekil, sayılabilen isimlerle kullanılır. Karşındaki kişi hangisinden bahsettiğini bilmiyorsa ya da ilk kez bahsediyorsan kullanırsın.

I have a brother. Bir erkek kardeşim var.
She's looking for a job. İş arıyor.
There's a cat in the garden. Bahçede bir kedi var.

Meslekler

Türkçede "O öğretmen" deriz, ama İngilizcede meslek söylerken a / an zorunludur:

She is a teacher. (Doğru) — She is teacher. (Yanlış)
I'm an engineer. Mühendisim.

A mı, an mı?

Kural yazıya değil, sese göre işler. Kelime ünlü bir sesle başlıyorsa an, ünsüz bir sesle başlıyorsa a kullanılır:

an apple, an hour (h okunmaz), an MBA ("em-bi-ey" diye okunur)
a university ("yu" sesiyle başlar), a European country, a house

The: belirli artikel

The, hem senin hem de karşındakinin hangi şeyden bahsedildiğini bildiği durumlarda kullanılır. Tekil, çoğul ve sayılamayan isimlerle kullanılabilir.

Daha önce bahsedilen şey

I bought a car and a bike. The car is red. Bir araba ve bir bisiklet aldım. Araba kırmızı.

İlk seferde a, ikinci seferde the. Türkçede de ikinci seferde "arabayı" deriz: Arabayı dün aldım.

Tek olan şeyler

the sun, the moon, the internet, the sea

Ortamda belli olan şeyler

Can you close the door? Kapıyı kapatabilir misin? (Odadaki kapı.)
Where's the bathroom? Banyo nerede?

Bazı yer adları

Ülke ve şehir adlarının çoğu artikelsiz kullanılır: Turkey, Germany, London. Ama çoğul ya da "birleşik" yapıdaki adlarda the gelir: the Netherlands, the United States, the United Kingdom. Nehirler, denizler ve okyanuslar da genellikle the alır: the Thames, the Black Sea, the Atlantic.

Artikelsiz kullanım (sıfır artikel)

Bu, Türkçe konuşanlar için en kafa karıştırıcı kısımdır: Bazen hiç artikel kullanılmaz.

Genel anlamda çoğul ve sayılamayan isimler

Genel bir şeyden bahsediyorsan artikel kullanmazsın:

I love cats. Kedileri severim. (Genel olarak bütün kediler.)
Water is important. Su önemlidir.
Coffee keeps me awake. Kahve beni uyanık tutar.

Dikkat: Türkçede "Kedileri severim" derken belirtme eki kullanıyoruz, ama burada the kullanmak hata olur. I love the cats "(Bu belli) kedileri seviyorum" anlamına gelir.

Öğünler, bazı kurumlar ve kalıplar

I have breakfast at eight. Sekizde kahvaltı yaparım.
She goes to school by bus. Okula otobüsle gider.
He's in hospital. (İngiliz İngilizcesi) Hastanede yatıyor.
I go to work at nine. Dokuzda işe giderim.

Go to school okula öğrenci olarak gitmek demektir. Go to the school ise okul binasına (örneğin veli toplantısına) gitmek demektir.

Sık yapılan hatalar ve doğruları

Yanlış	Doğru
She is doctor.	She is a doctor.
Sun is very hot today.	The sun is very hot today.
I like the music. (genel olarak)	I like music.
Can you pass me salt?	Can you pass me the salt?
I play the football.	I play football.
I play guitar. (İngiliz İngilizcesi için)	I play the guitar.
I'm going to the bed.	I'm going to bed.

Not: Müzik aletleriyle Amerikan İngilizcesinde I play guitar da yaygındır; sporlarla ise the kullanılmaz.

Kısa bir kontrol listesi

Bir isimden önce artikel koyup koymayacağına karar verirken kendine şu soruları sor:

Sayılabilen tekil bir isim mi? Evet ise yanına mutlaka bir şey gelir: a, an, the, my, this... Tek başına kalamaz.
Karşımdaki hangisinden bahsettiğimi biliyor mu? Evet ise the, hayır ise a / an.
Genel bir şeyden mi bahsediyorum? Çoğul ya da sayılamayan bir isimse, artikel kullanma.

Nasıl alışırsın?

Artikeller kurallarla değil, tekrarla yerleşir. Birkaç öneri:

Kalıpları bütün olarak öğren: have breakfast, go to bed, play the piano, in the morning, at night. Bunları tek kelime gibi düşün.
Okurken artikellere dikkat et: Kısa bir metin seç ve her a, an, the'nin altını çiz. Neden orada olduğunu kendine açıkla.
Kendi cümlelerini kontrol et: Yazdığın bir e-postayı göndermeden önce sadece artikellere bakarak bir kez oku.
Hata bulma alıştırması yap: Parlumi'deki "hatayı bul" türü alıştırmalar, özellikle artikel gibi küçük ama sık yapılan hataları fark etmeni sağlar.

Başlangıçta artikel hatası yapman çok normal; anlaşılmanı genellikle engellemez. Ama zamanla bu küçük kelimeleri doğru kullanmak, İngilizcenin çok daha doğal ve akıcı görünmesini sağlar.