Dil seviyeleri A1, A2, B1, B2, C1, C2 ne anlama geliyor?

İş ilanlarında "en az B2 İngilizce", dil kurslarında "A1 Almanca başlangıç", sınav sonuçlarında "C1"... Bu harf ve rakamlar her yerde karşına çıkar. Hepsi aynı sisteme dayanır: Avrupa Ortak Dil Referans Çerçevesi (İngilizcede CEFR, Common European Framework of Reference for Languages).

Bu çerçeve, Avrupa Konseyi tarafından bir dili ne kadar iyi kullandığını tarif etmek için geliştirildi. Önemli olan, bir dilin kaç kelimesini bildiğin değil, o dille neler yapabildiğindir. Bu yazıda her seviyeyi somut örneklerle anlatıyoruz.

Altı seviye, üç basamak

Çerçeve altı seviyeden oluşur ve bunlar üç gruba ayrılır:

A1: Başlangıç

A1'de dille ilk temasını kurarsın. Bu seviyede:

• Kendini tanıtabilir, adını, nereli olduğunu, ne iş yaptığını söyleyebilirsin.
• Çok basit sorular sorup cevaplayabilirsin: Where do you live? What time is it?
• Karşındaki yavaş ve net konuşursa, gündelik kalıpları anlarsın.
• Bir formu doldurabilir, kısa bir not yazabilirsin.

A1, bir kafede sipariş vermek ya da yol sormak için yeterlidir; ama karşındakinin sabırlı olması gerekir.

A2: Temel seviye

A2'de günlük hayatın rutin durumlarında idare edersin:

• Alışveriş, ulaşım, iş ve aile gibi tanıdık konularda kısa sohbetler yapabilirsin.
• Geçmişte yaptıklarını basitçe anlatabilirsin: Last weekend I visited my parents.
• Kısa ve basit metinleri, örneğin bir menüyü, bir ilanı ya da kısa bir mesajı anlarsın.
• Basit bir e-posta yazabilirsin.

B1: Orta seviye

B1, birçok kişi için dönüm noktasıdır. Artık dil, sadece ezberlediğin kalıplardan ibaret değildir:

• Seyahatte karşılaşacağın çoğu durumu kendi başına çözebilirsin.
• Deneyimlerini, planlarını ve fikirlerini basit ama bağlantılı cümlelerle anlatabilirsin.
• Tanıdık konulardaki sohbetlerin ana fikrini anlarsın.
• Bir filmin ya da kitabın konusunu anlatabilirsin.

Hatalar yaparsın, bazen kelime ararsın, ama iletişim kopmaz.

B2: İleri orta seviye

B2'de dil artık bir araç olmaktan çıkıp rahatça kullandığın bir şeye dönüşmeye başlar:

• Ana dilini konuşan biriyle, iki taraf için de zahmetli olmadan sohbet edebilirsin.
• Haberleri, dizileri ve iş toplantılarını büyük ölçüde anlarsın.
• Bir konuda görüşünü savunabilir, artılarını ve eksilerini tartışabilirsin.
• Detaylı ve açık metinler yazabilirsin.

Birçok şirket ve üniversite, yabancı dil şartı olarak B2'yi ister.

C1: İleri seviye

C1'de dili esnek ve etkili biçimde kullanırsın:

• Uzun ve karmaşık metinleri, örtük anlamları da yakalayarak anlarsın.
• Kelime aramadan, akıcı ve doğal konuşursun.
• Dili iş hayatında, akademik ortamda ve sosyal hayatta rahatça kullanırsın.
• İyi yapılandırılmış, ayrıntılı metinler yazabilirsin.

C2: Ustalık seviyesi

C2, dili neredeyse ana dili gibi kullananların seviyesidir:

• Duyduğun ya da okuduğun hemen her şeyi zahmetsizce anlarsın.
• İnce anlam farklarını, ironiyi, esprileri yakalarsın.
• Karmaşık konularda bile kendini kesin ve doğal biçimde ifade edersin.

C2'ye ulaşmak herkes için gerekli değildir. Çoğu insanın günlük ve profesyonel hayatı için B2 ya da C1 fazlasıyla yeterlidir.

Bir seviyeyi geçmek ne kadar sürer?

Bu sorunun tek bir cevabı yok. Süre; öğrendiğin dile, ana dilinle ne kadar benzediğine, ne sıklıkla çalıştığına ve dili gerçek hayatta ne kadar kullandığına bağlıdır.

Yine de fikir vermesi açısından, İngilizce için sık kullanılan bir kaynak olan Cambridge'in yaklaşık rehberli öğrenme saatleri (sıfırdan itibaren toplam) şöyledir:

Bunlar ders saati gibi düşünülmeli; kendi başına yaptığın tekrar, okuma ve dinleme bunlara ek olarak gelir. Türkçe konuşan biri için Almanca ya da İsveççe gibi diller, kelime ve yapı bakımından daha uzak olduğundan bazen biraz daha fazla zaman alabilir.

Önemli olan, düzenli ilerlemektir. Haftada bir kez üç saat çalışmak yerine her gün kısa süre çalışmak, öğrendiklerini kalıcı hale getirmek için genellikle daha etkilidir.

Seviyeni nasıl öğrenirsin?

• Kendini değerlendir: Yukarıdaki listeleri oku ve "Bunu rahatça yapabiliyor muyum?" diye sor. Dürüst bir cevap çoğu zaman iyi bir başlangıçtır.
• Seviye testi yap: Kısa bir test, nereden başlaman gerektiğini gösterir. Parlumi'de de başlarken bir seviye testi yapabilir, her seviyenin sonunda bir sınava girebilirsin.
• Resmi sınava gir: Bir belgeye ihtiyacın varsa; İngilizce için Cambridge sınavları, IELTS ya da TOEFL, Almanca için Goethe-Institut, telc ya da ÖSD sınavları bu çerçeveye göre sonuç verir.

Seviyeler bir merdiven, bir sınır değil

Altı seviye, ilerlemeni görmeni sağlayan bir haritadır. A1'de olman "hiçbir şey bilmiyorum" demek değildir; B2'de olman da "her şeyi biliyorum" demek değildir. Her seviyenin içinde de güçlü ve zayıf yanların olabilir: Okuman B2, konuşman B1 olabilir. Bu çok normal.

Hedefini belirlerken kendine şunu sor: "Bu dille ne yapmak istiyorum?" Seyahat için A2–B1, iş için B2, akademik hayat için C1 çoğu zaman yeterli bir hedeftir.