15 angielskich idiomów, których nie zrozumiesz, tłumacząc dosłownie

Znasz wszystkie słowa w zdaniu, a mimo to nie masz pojęcia, o co chodzi? Prawdopodobnie trafiłeś na idiom. Idiomy to wyrażenia, których znaczenia nie da się wywnioskować z poszczególnych słów. Po polsku mamy ich mnóstwo: „trzymać kciuki”, „mieć muchy w nosie”, „wpuścić kogoś w maliny”. Spróbuj przetłumaczyć to dosłownie na angielski, a zobaczysz zdumione miny.

Angielski działa tak samo. Oto 15 idiomów, które usłyszysz w serialach, w pracy i w rozmowach ze znajomymi, z prawdziwym znaczeniem i polskim odpowiednikiem.

Codzienne sytuacje

1. It's raining cats and dogs

• Dosłownie: pada kotami i psami.
• Znaczenie: leje jak z cebra.
• Przykład: Take an umbrella, it's raining cats and dogs!

W codziennej rozmowie Brytyjczycy częściej powiedzą po prostu It's pouring albo It's chucking it down, ale ten idiom zna każdy.

2. A piece of cake

• Dosłownie: kawałek ciasta.
• Znaczenie: bułka z masłem, pestka.
• Przykład: The exam was a piece of cake.

3. Under the weather

• Dosłownie: pod pogodą.
• Znaczenie: czuć się nie najlepiej, być lekko chorym.
• Przykład: I'm feeling a bit under the weather today, so I'll work from home.

4. Cost an arm and a leg

• Dosłownie: kosztować rękę i nogę.
• Znaczenie: kosztować majątek, słono kosztować.
• Przykład: Renting a flat in London costs an arm and a leg.

5. Once in a blue moon

• Dosłownie: raz na niebieski księżyc.
• Znaczenie: bardzo rzadko, raz na ruski rok, od wielkiego dzwonu.
• Przykład: We only go to the cinema once in a blue moon.

W rozmowie i w pracy

6. Hit the nail on the head

• Dosłownie: trafić gwóźdź w główkę.
• Znaczenie: trafić w sedno, trafić w dziesiątkę.
• Przykład: You've hit the nail on the head – that's exactly the problem.

7. Beat around the bush

• Dosłownie: bić wokół krzaka.
• Znaczenie: owijać w bawełnę.
• Przykład: Stop beating around the bush and tell me what happened.

W brytyjskim angielskim częściej usłyszysz wersję beat about the bush.

8. The ball is in your court

• Dosłownie: piłka jest na twojej połowie kortu.
• Znaczenie: twój ruch, teraz ty decydujesz.
• Przykład: I've sent them my offer. The ball is in their court now.

9. Call it a day

• Dosłownie: nazwać to dniem.
• Znaczenie: kończymy na dziś, fajrant.
• Przykład: We've done enough. Let's call it a day.

10. Kill two birds with one stone

• Dosłownie: zabić dwa ptaki jednym kamieniem.
• Znaczenie: upiec dwie pieczenie na jednym ogniu.
• Przykład: I'll visit my parents and pick up the package on the way – kill two birds with one stone.

Emocje i relacje

11. Let the cat out of the bag

• Dosłownie: wypuścić kota z worka.
• Znaczenie: wygadać się, zdradzić sekret.
• Przykład: It was supposed to be a surprise party, but Tom let the cat out of the bag.

Uwaga: polskie „kupować kota w worku” to po angielsku zupełnie co innego: buy a pig in a poke.

12. Pull someone's leg

• Dosłownie: ciągnąć kogoś za nogę.
• Znaczenie: nabierać kogoś, żartować z kogoś.
• Przykład: Relax, I'm just pulling your leg!

13. Get cold feet

• Dosłownie: dostać zimnych stóp.
• Znaczenie: stchórzyć w ostatniej chwili, mieć pietra.
• Przykład: He got cold feet the day before the wedding.

14. Not my cup of tea

• Dosłownie: nie moja filiżanka herbaty.
• Znaczenie: to nie moja bajka, nie w moim guście.
• Przykład: Horror films aren't really my cup of tea.

15. Break a leg!

• Dosłownie: złam nogę!
• Znaczenie: powodzenia! Mówi się tak zwłaszcza do aktorów i osób występujących publicznie.
• Przykład: Break a leg tonight!

Tu polski i angielski idą w parze: po polsku też życzymy „połamania nóg”.

Pułapka w drugą stronę

Idiomy są zdradliwe także wtedy, gdy tłumaczysz z polskiego. Kilka przykładów, których lepiej nie tłumaczyć dosłownie:

• „Trzymam kciuki” to nie I'm holding my thumbs, tylko I'm keeping my fingers crossed.
• „Mieć muchy w nosie” to nie have flies in your nose, tylko be in a bad mood albo be grumpy.
• „Nie mój cyrk, nie moje małpy” – to akurat zrozumieją, bo angielskojęzyczni internauci przejęli to powiedzenie jako not my circus, not my monkeys. Wyjątek potwierdzający regułę.

Jak uczyć się idiomów

• Zawsze w kontekście. Idiom bez przykładu szybko ulatuje z pamięci. Zapamiętaj całe zdanie.
• Najpierw rozumienie, potem używanie. Idiomy łatwo użyć w złym miejscu. Na początku wystarczy, że je rozpoznajesz.
• Szukaj polskich odpowiedników. Para piece of cake = „bułka z masłem” zostaje w głowie lepiej niż samo tłumaczenie.
• Oglądaj i słuchaj. Seriale, podcasty i rozmowy to naturalne źródło idiomów.

Dobrą okazją są też krótkie historie w kursie angielskiego Parlumi: język w kontekście zapamiętuje się znacznie łatwiej niż z listy. A kiedy następnym razem ktoś powie ci break a leg, nie będziesz się martwić o swoje kości.