Almanya'ya taşınıyorsan Almanca öğrenmek, ilk adımlar ve rehber

Almanya, Türkiye'den yurt dışına taşınanların en sık tercih ettiği ülkelerden biri. Orada milyonlarca Türkiye kökenli insan yaşıyor; birçok şehirde Türkçe konuşan bir bakkal, doktor ya da komşu bulmak zor değil. Ama günlük hayatın büyük kısmı, resmi işler, iş görüşmeleri ve okul Almanca yürür. Almanca, Almanya'da hem kapıları açan hem de kendini evinde hissetmeni sağlayan anahtardır.

Bu yazıda taşınmadan önce ve taşındıktan sonraki ilk aylarda Almancaya nasıl yaklaşabileceğini anlatıyoruz.

Neden taşınmadan önce başlamalısın?

Almanya'ya vardığında ilk haftalar çok yoğun geçer: ev aramak, kayıt yaptırmak, banka hesabı açmak, sigorta, iş... Bu sırada yeni bir dile sıfırdan başlamak oldukça zordur. Taşınmadan önce birkaç ay bile çalışmak büyük fark yaratır:

• Resmi yazışmalardaki temel kelimeleri tanırsın.
• Telefonda ya da bir ofiste kendini basitçe ifade edebilirsin.
• İlk günlerdeki stres, en azından dil kaynaklı olan kısmı, azalır.

Hedefin taşınmadan önce mükemmel olmak değil, A1–A2 seviyesinde bir temel kurmak olsun.

Hangi seviye isteniyor?

Bu tamamen senin durumuna bağlı: Vize türü, meslek, eğitim ve hatta işveren farklı seviyeler isteyebilir. Genel bir fikir vermek gerekirse:

• Bazı vize ve oturum türlerinde temel düzeyde Almanca belgesi istenebilir.
• Birçok meslekte, özellikle müşteriyle ya da hastayla iletişim gerektiren işlerde, B1 ya da B2 beklenir.
• Almanca eğitim veren üniversiteler genellikle C1 seviyesi ister.
• Uzun vadeli oturum ve vatandaşlık süreçlerinde de dil şartı bulunur.

Bu şartlar zaman zaman değişir. Kesin bilgi için mutlaka resmi kaynakları kontrol et: Alman hükümetinin yurt dışından gelecekler için hazırladığı Make it in Germany portalı ve Almanya'nın Türkiye'deki temsilciliklerinin siteleri iyi bir başlangıç noktasıdır.

Dil belgesi gerekiyorsa, Almanya'da yaygın olarak kabul edilen sınavlar arasında Goethe-Institut, telc ve ÖSD sınavları yer alır. Hangisinin kabul edildiğini başvuracağın kuruma sor.

Taşınmadan önce: ilk adımlar

1. Temel kelimelerle başla. Selamlaşma, sayılar, günler, saatler, aile, ev ve iş ile ilgili kelimeler.
2. Artikelleri en baştan ciddiye al. Her ismi der, die ya da das ile birlikte öğren. Bu alışkanlığı baştan kazanmak sonra çok zaman kazandırır.
3. Resmi hitabı öğren. Almanya'da resmi ortamlarda, tanımadığın kişilerle ve iş yerinde çoğu zaman Sie (siz) kullanılır. Du (sen) arkadaşlar ve aile içindir. Ne zaman du'ya geçileceği konusunda karşındakinin teklifini beklemek en güvenlisi.
4. Her gün düzenli çalış. Günde 10–15 dakika, haftada bir uzun ders yapmaktan daha etkilidir.
5. Dinlemeye alış. Almanca podcast'ler, haberler ya da diziler; başta anlamasan bile kulağın dilin ritmine alışır.

Almanya'da ilk haftalar: bilmen gereken kelimeler

Almanya'da resmi işlerle ilgili bazı kelimeleri çok sık duyacaksın:

Almanya'da resmi yazışmaların önemli bir kısmı hâlâ posta ile gelir. Posta kutunu düzenli kontrol etmek ve gelen mektupları anlamak, ilk aylarda en önemli dil görevlerinden biri olacak.

Hayatta kalma cümleleri

Bu cümleler ilk haftalarda çok işine yarayacak:

• Guten Tag! İyi günler! (Resmi selamlaşma)
• Ich bin neu hier. Buraya yeni geldim.
• Ich spreche noch nicht so gut Deutsch. Henüz çok iyi Almanca konuşamıyorum.
• Können Sie bitte langsamer sprechen? Lütfen daha yavaş konuşabilir misiniz?
• Können Sie das bitte wiederholen? Lütfen tekrar edebilir misiniz?
• Ich verstehe das nicht. Bunu anlamıyorum.
• Sprechen Sie Englisch? İngilizce konuşuyor musunuz?
• Ich habe einen Termin um zehn Uhr. Saat onda randevum var.
• Ich möchte mich anmelden. Adres kaydı yaptırmak istiyorum.
• Welche Unterlagen brauche ich? Hangi belgelere ihtiyacım var?
• Wo ist...? ... nerede?
• Was kostet das? Bu ne kadar?
• Ich suche eine Wohnung. Ev arıyorum.
• Entschuldigung! Affedersiniz!
• Vielen Dank für Ihre Hilfe. Yardımınız için çok teşekkürler.

İpucu: Ich spreche noch nicht so gut Deutsch cümlesi çok değerlidir. Karşındakinin daha yavaş ve basit konuşmasını sağlar, ama yine de Almanca konuşmaya çalıştığını gösterir.

Taşındıktan sonra: dili günlük hayata taşı

• Uyum kurslarını araştır. Almanya'da yeni gelenler için devlet destekli entegrasyon kursları (Integrationskurs) var. Kimlerin katılabileceği ve koşullar değişebileceği için güncel bilgiyi Federal Göç ve Mülteciler Dairesi'nin (BAMF) resmi sitesinden kontrol et.
• Türkçe konuşulan çevrenin dışına da çık. Türkçe konuşan bir çevre büyük bir destek, ama her şeyi Türkçe hallettiğinde Almancan ilerlemez. Bir spor kulübü, gönüllü bir faaliyet ya da bir dil buluşması (Sprachcafé) iyi fırsatlardır.
• Küçük şeylerle başla. Fırında kendi siparişini Almanca ver, komşunla birkaç cümle konuş. Her küçük konuşma bir adım.
• Hata yapmaktan korkma. Almanlar yanlış artikel kullandığında da seni anlar. Önemli olan iletişim kurmak.

Çocuklarla taşınıyorsan

Çocuklar dili genellikle yetişkinlerden daha hızlı öğrenir, özellikle okul ve kreş ortamında. Ama evde Türkçeyi korumak da önemli. İki dili birlikte büyümek çocuklar için bir zenginliktir; Almanya'da büyüyen birçok Türkiye kökenli genç bunun en güzel örneğidir.

Son söz

Almanca öğrenmek bir maraton, sprint değil. İlk aylarda kendini yetersiz hissedebilirsin; bu çok normal. Parlumi'nin Almanca kursunda açıklamalar Türkçe ve dersler kısa olduğu için, taşınma telaşı içinde bile her gün birkaç dakika ayırabilirsin. Düzenli ilerledikçe, bir gün bir resmi mektubu sözlüğe bakmadan okuduğunu fark edeceksin. O gün, Almanya'nın gerçekten evin olmaya başladığı gündür.